info [at] jeroendiepemaat [dot] nl

Main menu

nieuws

Actualisatie cultuurplan

Actualisatie cultuurplan

08-06-2015

Op 8 juni 2015 voerde in in de gemeenteraad het woord over de actualisatie van het cultuurplan. Klik hier om de opname van mijn bijdrage te bekijken.

Centrale discussiepunt in dit cultuurplan was hoe de bezuiniging op cultuur moest worden uitgevoerd. Het tekort op de cultuurbegroting kwam voort uit een tekort dat aan het einde van de vorige coalitieperiode was ontstaan, onder verantwoordelijkheid van de PvdA. De keuze die we als VVD hebben gemaakt is om de bezuiniging niet via de kaasschaafmethode uit te smeren over alle instellingen. Dat zou namelijk betekenen dat een aantal kleine instellingen niet verder kunnen bestaan. Wij kozen er daarom voor om specifiek te bezuinigen op de bibliotheek en op de museum de Twentse Welle - omdat er bij die twee instellingen voldoende ruimte is voor een andere opzet. Een opzet waarmee zij dezelfde maatschappelijke opdracht kunnen vervullen, maar op een veel innovatievere manier. De volledige tekst van mijn bijdrage vind je ook hieronder.

Spreektekst actualisatie cultuurplan
​8 juni 2015

Voorzitter,

Er moet 1,2 bezuinigd worden op cultuur in deze stad. Dat besluit is eind vorig jaar, bij het vaststellen van de programmabegroting, genomen. Zo’n 2/3e deel van dit bedrag stamt al uit afspraken in de vorige coalitie. Destijds is heeft al een deel van de culturele instellingen een bezuiniging te verwerken gekregen. Bijvoorbeeld Concordia, dat er inmiddels naar mijn stellige overtuiging sterker uit is gekomen en afgelopen week zelfs een zeer druk bezocht debat organiseerde over de rol van kunst en cultuur voor onze stad, waar ik zelf aan deel mocht nemen. Maar ook Kaliber en de bibliotheek. En laten we ook de door het Rijk gesubsidieerde instellingen zoals het het orkest, de reisopera en het Rijksmuseum niet vergeten.

Doen we dat omdat we het leuk vinden? Nee. Maar net zo goed bezuinigen we niet op het groenonderhoud, de zorg en andere gemeentelijke taken omdat we dat leuk vinden. We doen dat omdat de het huishoudboekje van deze stad op orde moet zijn en omdat we niet willen dat de lasten voor onze inwoners stijgen. We doen dat ook omdat we vinden dat meer subsidie niet altijd betekent dat een instelling beter gaat functioneren, en omdat minder geld ook de doelen aanscherpt en het ondernemerschap bij instellingen versterkt.

Het ‘wat’ staat wat mij betreft ook niet meer ter discussie. Dat we 1,2 miljoen moeten bezuinigen is voor nu een gepasseerd station. Dit debat moet gaan over het ‘hoe’, welke instellingen kunnen hier nog een bijdrage aan leveren? Ik kom daar straks op.

Als gemeenteraadslid heb je de zware verantwoordelijkheid om een afweging te maken tussen veel verschillende belangen. Dat levert je soms boze e-mails op en af en toe ook een teleurgestelde directeur van een door de gemeente gesubsidieerde instelling. Ik begrijp die gevoelens best. Het is ook geen fijne boodschap als je te horen krijgt dat je het met 6 ton minder moet gaan doen. Maar er zijn in deze stad een hoop mensen die het al jaren met weinig geld moeten doen, en wij willen graag dat we die mensen een toekomst kunnen bieden waarin de economie groeit, bedrijven investeren in Enschede en deze mensen een baan krijgen waarmee ze ook aan hun eigen toekomst kunnen bouwen. De gemeente moet daar wat de VVD betreft een faciliterende rol in spelen.

Wat mij echter in toenemende mate stoort is de ongenuanceerde botheid die je af en toe hoort als er wordt bezuinigd op cultuur. De beschaving zou er aan gaan en de stad wordt teruggestort in de middeleeuwen. Ik noem in deze context ook het boekje dat door de bibliotheek is geproduceerd in de campagne tegen de bezuinigingen. De toon van dat boekje staat mij niet zo aan. Het is een harde persoonlijke aanval tegen wethouder Hatenboer, ook nog eens betaald van subsidiegeld dat eigenlijk bedoeld is laaggeletterdheid te bestrijden en leesvaardigheid te bevorderen. Volgens mij is dat doel niet echt gediend door het produceren van dit boekje.

In het raadsvoorstel worden 4 verschillende scenario’s genoemd om tot een bezuiniging van 1,2 miljoen te komen. Voor de VVD zijn een aantal punten belangrijk bij het kiezen van een scenario:

Er moet sprake zijn van een versterkte samenwerking binnen kunst en cultuur
De culturele infrastructuur moet in stand blijven, daar zijn wij als stad verantwoordelijk voor: er mag dus geen instellingen ‘omvallen’
Ondernemerschap en creativiteit moet aangemoedigd worden

Scenario 1, het hanteren van de kaasschaaf, valt sowieso af. Dit betekent dat een aantal instellingen om zullen vallen. Dit geldt ook voor scenario 2, waarin de 1,2 miljoen volledig bij 1 instelling terecht komt. Scenario 3, waarin de bezuiniging terecht komt bij de kleinere instellingen, betekent dat de culturele infrastructuur in de basis wordt aangetast, ook geen optie voor ons.

De VVD steunt dus het voorstel van het college om te kiezen voor scenario 4, waarin de bezuiniging verdeeld wordt over 2 instellingen die voldoende (financiële) veerkracht hebben om dit op te kunnen vangen. Hierbij wordt gekozen voor museum Twentse Welle en de Openbare Bibliotheek Enschede.

Mijn taak als raadslid is vervolgens om te beoordelen of de inschatting die het college maakt, namelijk dat het voor deze instellingen ook mogelijk is om een omslag in exploitatieopzet te maken, juist is. Op basis van het debat in de commissievergadering vorige week en alle gesprekken die ik heb gevoerd en informatie die ik tot mij heb genomen maak ik de inschatting dat dit heel goed mogelijk is.

Het fusiemuseum Twentse Welle is in 2008 opgezadeld met een dure bruidsschat: een pand met een enorm hoge huurlast. Hier staan wij als gemeen ook nog voor 35 jaar voor garant. Destijds is om deze reden de subsidie ook met 7 ton verhoogd. De wethouder heeft aangegeven dat hij op dit vlak het museum wil steunen door met De Woonplaats in gesprek te gaan over een huurverlaging in ruil voor grond. Hiermee heb ik de overtuiging dat het mogelijk moet zijn om de exploitatielasten voor het museum significant omlaag te brengen. Dan is een bezuiniging van 6 ton goed mogelijk. Dit vereist wel dat het museum met een goed plan komt waarin meer ruimte is voor programmering en samenwerking in het Roombeek Cultuurpark.

De bibliotheek krijgt nu per jaar nog 3,2 miljoen euro subsidie. Met de bezuiniging van 6 ton erbij is de daling dus ongeveer 20 procent. Dat is een fors bedrag, maar niet onhaalbaar. De bibliotheek is een van de weinige culturele instellingen die haar pand in eigen bezit heeft en ook nog een behoorlijke financiële reserve bezit. Door de bibliotheek is het beeld opgeroepen dat met deze bezuinigingen alle wijkvestigingen dicht zouden moeten en dat veel groepen hierdoor geen gebruik meer zouden kunnen maken van de voorzieningen die worden geboden. Ik bestrijd dat beeld. Door de wethouder is aannemelijk gemaakt dat deze bezuiniging gehaald kan worden en dat de bibliotheek ook een rol in de wijk kan blijven vervullen.

Hiervoor is het hebben van eigen of gehuurd vastgoed niet noodzakelijk. Zo kan er, net als veel nadere maatschappelijke instellingen, samen ruimte worden gehuurd of kan er aangesloten worden bij de integrale kindcentra. Verder is het heel goed mogelijk om minder ruimte te gebruiken in de centrale vestiging, te investeren door een doorbraak te maken naar de Zuidmolen en vrijgekomen ruimte te verhuren aan andere gebruikers. De wethouder heeft aangeboden om de bibliotheek de nodige ondersteuning aan te bieden om hier een goed onderbouwd plan voor te maken. Wij dienen samen met de coalitiepartijen een motie in die hiertoe ook specifiek oproept.

Voorzitter, de VVD wil ook dat bibliotheek blijft. Maar dat geldt ook voor het museum. Dat zal echter wel moeten met wat minder subsidie. Ik heb er alle begrip voor dat je voor het nemen van dit besluit protesteert.

Na vanavond moet wat mij betreft de knop om. Wij moedigen de instellingen aan om snel een plan uit te werken en daarbij ook creatief en ondernemend te opereren. Ik noem hierbij nogmaals het voorbeeld van Concordia. Voor het besluit destijds was men kritisch en was er weerstand. Na het besluit is daar heel snel de knop om gegaan en zijn er creatieve en goede plannen uitgewerkt.

Wij verwachten ook dat de instellingen onder leiding van hun directeuren constructief uitvoering zullen geven aan de bezuinigingsopgave en hierbij de inhoud van onze motie, mits aangenomen, mee zullen nemen. Uiteindelijk voeren ze namelijk met gemeenschapsgeld een taak uit in opdracht van deze gemeente. Ik ben ervan overtuigd dat ze dan ook in de toekomst hun rol kunnen blijven vervullen en dat ze sterker uit deze bezuinigingsoperatie zullen komen: snoeien om te groeien.